Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Şehircilik ve Çevre Bakanlığı'na dönüştürülerek Çevre ve Orman Bakanlığının Çevre ile ilgili birimleri de bu Bakanlığa bağlanacak. Yeni kurulan Bakanlık, şehirleşme konusunda tüm ülkeyi kapsayan bir ulusal plan hazırlayacak.
Türkiye'nin alt yapısı ve üst yapısı tek merkezden planlanacak. Yerel yönetimler yetki açısından daha da güçlendirilecek. Yeni bakanlık ile gecekondu kültürünün tamamen bitirilmesi amaçlanıyor. Bu güne kadar 500 bin ev yapan TOKİ, bakanlığın en büyük kuruluşlarından biri olacak.
Çevre ve Orman Bakanlığının bazı genel müdürlükleri diğer bakanlıklara dağıtılırken Şehircilik ve Çevre Bakanlığının altında Çevre Koruma Genel Müdürlüğü ile temsil edilecek. Bu süreçte başkanlıklarda Daire başkanlığı şeklinde bu Genel Müdürlüğün altında devam edecek.
Şehircilik ve Çevre Bakanlığı ile birlikte kurulan diğer Bakanlıklar
Başbakan Erdoğan, İstanbul'un yerleşimini değiştirecek çılgın proje 'Kanal İstanbul projesinin ardından diğer illeri kapsayan "Ulusal yerleşim planı" üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Buna göre Erdoğan, Şehircilik Bakanlığı'nı kuracaklarını da söyledi. Akademik çevrelerde yıllardır savunulan “Şehircilik Kanunu” yapılması ve “Şehircilik Bakanlığı” kurulması istek ve iddiaları KENTGES “Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı”yla da hükümet tarafından desteklenmiştir.
Ülkemizin yarıdan fazlası kentlerde yaşıyor, nüfus artışı dikkate alınırsa yakın zamanda bu sayı çok daha artacaktır, dolayısıyla, sağlıklı, planlı ve modern kentlere ihtiyacımız var.
Şehirlerimizin çarpıklığı ve plansızlığı son yıllarda Ülkemiz için ciddi bir sorundur. Yıllardır yanlış politikalar sonucu ortaya çıkan bu çarpık kentlerin yeniden düzenlenmesi gerekiyor, yeniden düzenlenmesi ve düzeltilebilmesi için Başbakan sayın Tayyip Erdoğan Şehircilik Bakanlığı kuracağını açıkladı.
Şehircilik genelinde uygulamalarda; plan yapma ve denetim yetkisinin, bazı Bakanlıklar ve kamu kuruluşları arasında giderek daha yaygın biçimde paylaşıldığı gibi bir sistemsizlik içine girildiği görülmektedir. Bu yetkiler; bir bakıma Çevre ve Orman Bakanlığı -Bayındırlık ve İskân Bakanlığı- Kültür ve Turizm Bakanlığı ve TOKİ gibi kuruluşlar tarafından kullanılmaktadır.
Dolayısıyla, değişen ve gelişen koşullarda bugün; Bayındırlık ve İskân Bakanlığı kuruluş yasalarında yapılacak değişikliklerle, yeni bir örgütlenme ve organizasyon olarak “Şehircilik Bakanlığı” kurulması ve bir “Şehircilik Çerçeve Yasası” yapılması düşünülmektedir.
Varlığı bile tartışmalı hale getirilen Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Şehircilik Bakanlığı olarak üst ölçekli planları hazırlama iddiasıyla yeniden yapılandırılacak.
Cumhuriyetin ilk yıllarında adı; Nafia Vekaleti olarak geçen ve demiryolu, liman, baraj, kanal, karayolu, haberleşme ve kamu binalarının inşasına kadar pek çok işi gerçekleştirerek misyonunu Bayındırlık Bakanlığı'na bırakan kurum, 1960'lı yıllarda ise İmar ve İskan Bakanlığı'na dönüşerek arsa spekülasyonuna karşı bölgesel ve kentsel mekanın merkezi olarak planlanması ve inşası için Arsa Ofisi, Türkiye Emlak Kredi Bankası, İller Bankası, Karayolları Genel Müdürlüğü gibi pek çok birimi bünyesinde barındırmıştı.
Merkezi planlamayı bir yana bırakarak kendi başına inşa ve imar faaliyetlerine soyunmaya başladıktan sonra zamanla misyonunu yitiren ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı adını alan kurum, 198o’li yıllardan bu yana bünyesinde barındırdığı Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Afet İşleri Genel Müdürlüğünü çeşitli Bakanlıklara devretmiştir.
Şehircilik Bakanlığı, mekânsal planlamada yaşanan kaosu önlemek için ulusal ve bölgesel ölçekte planların yapılması amaçlanmaktadır.
Bayındırlık Bakanlığınca ön hazırlık çalışmaları Nisan 2007’de başlatılan, ilk aşaması 30 Mayıs 2008 – 4 Mayıs 2009 tarihleri arasında istişare toplantıları, Kentleşme Şurası Komisyonları ve Genel Kurul Çalışmaları ile tamamlanan ve ikinci aşaması 3 Mart 2010 tarihinde deklare edilerek sonuçlandırılan Sürdürülebilir Kentsel Gelişme İçin Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı Hazırlama Projesi’nin (KENTGES) sonuç dokümanı; “KENTGES Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı (2010–2023)” Yüksek Planlama Kurulu’nun 25.10.2010 tarih ve 2010/34 sayılı kararı ile kabul edilmiş ve 4 Kasım 2010 tarih ve 27749 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
KENTGES; kentleşme ve imar konularında merkezi ve yerel idareler için bir yol haritası çizmektedir.
Strateji Belgesinin “Mekânsal Planlama Sistemini Güçlendirmek” hedefi altında belirtilen Strateji de “Kamu kurum ve kuruluşları tarafından kentleşme ve imara yönelik mekânsal planlama çalışmalarının uyum ve koordinasyonu merkezi düzeyde faaliyet gösteren düzenleyici ve denetleyici bir kurum tarafından sağlanaması” amaçlanmaktadır.
Bu stratejinin gerçekleşmesi için “Bayındırlık ve İskân Bakanlığı yeniden yapılandırılması” eylemi bulunmaktadır. Bu eyleme göre ise yeni bakanlığın amacı Mekânsal planlama ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacıyla; Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yeniden yapılandırılarak, mekânsal planlama alanında yetkili tüm kurum ve kuruluşlar arasında uyum ve koordinasyonu sağlayan, şehircilik ilkeleri ile yerleşme ve yapılaşmaya ilişkin kentleşme ve imar 15 konularında usul ve esasları belirleyen, uygulanmasını sağlayan, gerektiğinde uygulayan, yerel yönetimlere rehberlik eden ve denetleyen yeni bir yapıya dönüştürülmesi öngörülmektedir.
